Deze nieuwsbrief komt wat later uit mijn pen dan gepland.
De voorbije weken waren gevuld met witte én zwarte sneeuw.
Het was een periode van verbinding, steun en liefde, en ook van pijn en verdriet.
Mijn familie ging door een moeilijke tijd.


We maken ze allemaal mee:
uitdagende momenten waarop het leven niet loopt zoals we het zouden wensen.


Wat mij op zulke momenten tot steun is,
is het besef dat pijn en lijden niet hetzelfde zijn.


Scherp gesteld is pijn een gewaarwording
en lijden een keuze.


Pijn is het resultaat van bijvoorbeeld een schaafwonde, of het verdriet om een verlies.
Het is een directe, fysieke of emotionele gewaarwording.
Er is een duidelijke oorzaak van iets wat niet fijn is.


Pijn heeft ook een functie.
Ze nodigt ons uit om zorg te dragen voor onszelf.
Ze zorgt ervoor dat we onze hand terugtrekken van een hete kachel.
Of de buikpijn na een ruzie laat ons voelen
dat een belangrijke sociale band beschadigd is en dat we die willen herstellen.


Lijden is iets anders.
Het is de mentale en emotionele reactie op die pijn.
Vaak wordt het versterkt door weerstand (“ik wil dit niet”),
door angst (“dit mag niet meer gebeuren”),
en door piekeren.


Lijden is als het ware een extra laag
die we bovenop de pijn leggen,
waardoor ze langer en zwaarder wordt
dan de oorspronkelijke prikkel.


Een voorbeeld:
je staat op de dansvloer,
je waagt je kans om met iemand te dansen
en die persoon bedankt vriendelijk voor de uitnodiging.


Dat doet pijn.
Je voelt misschien spanning, hartkloppingen of buikpijn.
Signalen dat iets wat je graag wilde, geen realiteit werd.


Lijden is onze reactie op die pijn met gedachten als:
Ik ben niet goed genoeg.
Niemand zal mij ooit willen.
Dit is niet eerlijk.
Iedereen ziet dit.
Ik had dit nooit mogen proberen.
Had ik maar…
Het is omdat ik grote oren heb.


Die gedachten versterken de pijn opnieuw,
waardoor iets wat al niet fijn was,
nog zwaarder wordt.


Pijn hoort onlosmakelijk bij het leven.
Lijden daarentegen niet.


Dat betekent niet dat het gemakkelijk is.
Maar het is wel eenvoudig.


Wat mij helpt, is mijn aandacht zo dicht mogelijk bij de pijn te houden.
Bij de fysieke gewaarwording:
de spanning, de druk, de trilling, de warmte of kou.

Niet bij het verhaal.
Niet bij de conclusies.
Maar bij wat er nu voelbaar is.


Door bij de pijn te blijven,
zonder haar weg te duwen of te verklaren,
kan ze bewegen.
En vaak ook verzachten.


Dat wens ik ons allemaal toe,
zeker in deze donkere en tegelijk warme tijd van het jaar:
dat we de pijn durven voelen
zonder er extra lijden bovenop te leggen.


Zachte dagen,
en zorgzame feestdagen,

Ruth